ನವದೆಹಲಿ, ಫೆ. 06: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಒಂದು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ನೀಡಿದ್ದು, ಏಳು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಬಹುದಾದ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ನೇರವಾಗಿ ಬಂಧಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಧನಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಆರೋಪಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
ಸತೇಂದ್ರ ಕುಮಾರ್ ಆಂಟಿಲ್ ವಿರುದ್ಧ ಸಿಬಿಐ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಈ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ಹೊರಬಿದ್ದಿದ್ದು, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಎಂ.ಎಂ. ಸುಂದರೇಶ್ ಹಾಗೂ ಎನ್. ಕೋಟೀಶ್ವರ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠವು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿತು. ಬಂಧನವು ಪೊಲೀಸರ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಅಧಿಕಾರವಾದರೂ, ಅದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಥವಾ ಬಲವಂತದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ನೋಟಿಸ್ ನೀಡದೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿದ್ದು, ಬಂಧನವು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ, ಸೂಕ್ತ ಕಾರಣಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಏನು ಹೇಳಿದೆ?
ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸೇವಾ ಸಂಹಿತೆ (ENSS), 2023 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 35(3) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಏಳು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾದ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಪೂರ್ವ ಸೂಚನೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ. ಆರೋಪಿಗಳು ಹಾಜರಾಗಲು ಮತ್ತು ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಕರಿಸಲು ಈ ಸೂಚನೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಸಂದರ್ಭಗಳಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆರೋಪಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದು, ಪೊಲೀಸರು ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಕೇವಲ ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಬಂಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ಬಲವಾದ ಆಧಾರಗಳು ಕಂಡುಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ಬಂಧನಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
ಮೊದಲು, ನೋಟಿಸ್, ನಂತರ ಬಂಧನ
ಆರೋಪಿ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಕಸ್ಟಡಿ ಬಂಧನವಿಲ್ಲದೆ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾದರೆ, ಪೊಲೀಸರು ಇದಕ್ಕೆ ಬಲವಾದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಬಂಧನವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಪೊಲೀಸರು ನಿರಂಕುಶವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಬಂಧನದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪೊಲೀಸರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ನೋಡಬಾರದು, ಬದಲಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಕಾನೂನು ಅವಶ್ಯಕತೆಯಾಗಿ ನೋಡಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದೆ. ಮೊದಲು ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಬೇಕು, ನಂತರ ಕೊನೆಯ ಉಪಾಯವಾಗಿ ಬಂಧಿಸಬೇಕು
ಬಂಧನವನ್ನು ಯಾವಾಗ ಮಾಡಬೇಕು?
ಆರೋಪಿಯನ್ನು ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಅಸಹಕಾರ ತೋರಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಬಂಧಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ. ನೋಟಿಸ್ ನಂತರ ಬಂಧನವು ನಿಯಮಿತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವಲ್ಲ ಆದರೆ ಬಹಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಬಳಸಬೇಕಾದ ಅಪವಾದ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ. ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಅವರು ಬಂಧನದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂಯಮ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೊಂದಿಗೆ ಚಲಾಯಿಸಬೇಕೆಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
ಈ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ಧಾರವು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈಗ, ಏಳು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಬಹುದಾದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ, ಯಾವುದೇ ಅವಿವೇಕದ ಬಂಧನಗಳಿಲ್ಲ. ಮೊದಲು ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೊಲೀಸರು ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರೆ, ಅವರು ಬಲವಾದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ
